Vì sao người vừa mất phải dùng vải trắng che mặt?

Nhà có người vừa mất, nhiều gia đình phải dùng vải trắng phủ lên mặt, cử người trông coi linh cữu qua đêm. Song, không phải ai cũng biết vì sao làm như vậy?

Dân gian từ lâu đời nay vẫn duy trì tập tục, nhà ai có người vừa mất sẽ dùng khăn trắng phủ lên trên, che gương mặt lại. Và trong đêm đầu người đó mất, gia đình sẽ phải cử thân nhân trông coi linh cữu cả đêm, không được chợp mắt. Đây là quan niệm đã có từ xa xưa, tới nay rất nhiều nơi còn lưu truyền song không phải người nào cũng biết rõ ý nghĩa.

Vì sao người vừa mất phải dùng vải trắng che mặt? - Ảnh 1
Có rất nhiều phong tục được thực hiện khi nhà có tang sự.

Vì sao phải phủ khăn trắng lên mặt người đã khuất?

Theo dân gian, việc dùng khăn trắng phủ lên mặt người vừa mất là để ngừa hiện tượng “tử vong giả". Từng có trường hợp, một người sau khi trút hơi thở cuối cùng đã bị thân nhân đem đi chôn vì cho rằng đã qua đời. Tuy nhiên sau đó vài năm, khi người nhà làm lễ cải táng, gia đình lại phát hiện sự thay đổi bất ngờ.

Bộ xương của người đã mất không phải tư thế nằm ngửa như lúc nhập quan mà nằm sấp xuống. Điều này cho thấy, người bên trong đã từng sống lại. Thời điểm bị cho là tử vong của họ, người nhà có thể đã nhầm lẫn.

Thực tế, hiện tượng này hoàn toàn có thật. Đó là khi người bệnh rơi vào trạng thái tim đập mơ hồ, khí tức yếu. Ở bề ngoài, người đó có biểu hiện như sắp mất song không phải thật. Vì một vài nguyên nhân hoặc dịch độc trong cơ thể tiêu tán theo thời gian, người đó sẽ phục hồi trạng thái trở lại, sống như người bình thường.

Hành động đắp khăn trắng lên mặt nhằm phát hiện người đã mất có dấu hiệu của sự sống, có thở hay không. Nếu hơi thở vẫn còn, chiếc khăn sẽ phập phồng, thay đổi vị trí. Bằng cách này, người thân có thể đưa ra những cách xử lý kịp thời.

Vì sao người vừa mất phải dùng vải trắng che mặt? - Ảnh 2
Đắp khăn lên mặt là để tránh hiện tượng “tử vong giả". Một mặt, hành động này cũng mang nhiều ý nghĩa tâm linh.

Mặt khác, còn một nguyên nhân nữa được cho là tránh để người đã mất nhìn thấy ánh sáng. Theo tâm linh, người sau khi qua đời, linh hồn đã tới cõi âm nên rất sợ ánh sáng ở dương giới. Che khăn lên mặt sẽ giúp âm hồn không bị ánh sáng tổn hại, an toàn đi đầu thai chuyển thế.

Ngoài ra, một lý do khác khiến người ta phủ khăn trắng lên mặt di thể là để tránh gây ám ảnh. Có nhiều thi hài người quá cố sắc diện khó coi, trắng bệch hoặc xám ngắt, dễ khiến người sống bị sợ hãi. Vì vậy, cần che khăn để giữ lại những hình ảnh đẹp của người quá cố.

Vì sao phải có người trông coi linh cữu qua đêm?

Bên cạnh tục đắp khăn lên mặt thi thể, khi nhà có tang, gia đình còn phải cắt cử người trông coi linh cữu qua đêm. Người này sẽ không được chợp mắt mà phải thức tới sáng. Trong thời gian trông linh cữu, người được cử lại có thể quan sát vải trắng chùm lên mặt người quá cố.

Nếu phát hiện biểu hiện của hoạt động thở, người này sẽ phán đoán được khả năng thi thể trong giai đoạn “tử vong giả". Nguyên do khác được cho là để thân nhân bên cạnh linh cữu là cách thể hiện tình nghĩa, để người đã mất không cô đơn trong những chặng đường cuối cùng.

Vì sao người vừa mất phải dùng vải trắng che mặt? - Ảnh 3
Nhà ai có tang sự, vào buổi đêm phải để thân nhân trông coi linh cữu, ở lại linh đường tới sáng.

Dù rằng, những phong tục này có thể không được nhiều người coi trọng song với ai duy tâm, mỗi hành động trên đều thể hiện nét văn hóa truyền thống. Không nên quy chụp tất cả những quan niệm xưa cũ thành “cổ hủ" hay “lạc hậu", “lỗi thời". Sau tất cả, “có thờ có thiêng, có kiêng có lành", những lễ nghi trong đám tang suy cho cùng đều là để bày tỏ sự tri ân với người đã khuất.