Vì sao người Việt thường cúng muối trắng, gạo sống?

Trong một số lễ cúng, dân gian thường có tục đặt muối trắng, gạo sống lên làm lễ vật. Song khi cúng bái xong, người ta sẽ đem rải quanh nhà hoặc ra đường.

Từ xưa tới nay, dân gian đều duy trì tập túng cúng bái vào các dịp lễ tết hoặc ngày đặc biệt. Phần lớn các lễ cúng đều có lễ vật, với lễ mặn là thịt gà, thịt heo quay còn lễ chay là rau, củ luộc, xôi chè… Ngoài ra, có nhiều lễ cúng, người ta thường dùng muối trắng, gạo sống. Sau khi lễ xong, gia chủ sẽ đem muối và gạo rải quanh nhà hoặc rắc ra cổng, ngoài đường.

Vì sao người Việt thường cúng muối trắng, gạo sống? - Ảnh 1
Có rất nhiều lý do xung quanh hành động này. Muối gạo không chỉ mang ý nghĩa nhất định mà còn liên quan tới tâm linh.

Gạo, muối có ý nghĩa gì về mặt phong thủy?

Về cơ bản, gạo và muối đều là những thực phẩm thiết yếu của người Việt. Gạo dùng để nấu cơm, muối lại là gia vị chính để chế biến món ăn. Cả hai đều cung cấp các chất cần thiết như tinh bột, protein, vitamin,…cho cơ thể.

Về mặt phong thủy, muối và gạo được coi là những biểu tượng mang lại may mắn, bao gồm cả tài lộc lẫn sức khỏe. Dân gian từ xưa thường lan truyền câu nói “đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi". Muối ngoài mang vận may tình duyên, tiền bạc còn được cho là có khả năng trừ tà, xua đuổi ma quỷ.

Vì sao người Việt thường cúng muối trắng, gạo sống? - Ảnh 2
Muối trắng không chỉ mang vận may mà còn được cho là có thể xua đuổi tà khí.

Vì sao lấy gạo, muối làm lễ vật cúng bái?

Dùng gạo và muối để làm lễ cũng xuất phát từ quan niệm tâm linh. Dân gian tin rằng, có thế giới khác tồn tại song song với đời sống thực. Ở đó, vong hồn, ma quỷ không ăn uống bằng vật chất mà “ăn hương", thiên về tâm tưởng. Lấy gạo, muối làm lễ vật vì hai thứ này đại diện cho những yếu tố căn bản của cuộc sống. Gạo giúp no bụng, muối giúp “đánh thức" hương vị.

Khi làm lễ, gia chủ hoặc các thầy cúng thường đặt một chén muối, một chén gạo sống lên bàn thờ. Tùy vào tính chất cúng bái, khi hành lễ xong, người ta sẽ đem rải ở các góc nhà hoặc rắc ra đường.

Vì sao người Việt thường cúng muối trắng, gạo sống? - Ảnh 3
Gạo muối sau khi hoàn tất các nghi thức cúng bái sẽ được đem rải khắp nhà hoặc ngoài đường.

Gạo, muối sẽ “tống khứ" những nguồn năng lượng xấu, âm khí, tà khí trong nhà. Muối, gạo còn khiến cô hồn dã quỳ không vào nhà quấy phá.

Cúng gạo, muối để tỏ lòng biết ơn

Ngoài việc nhớ ơn tổ tiên đã khai sinh ra văn minh nông nghiệp, cho đời sau lúa gạo, muối để ăn, gia chủ còn cúng hai thứ này để dâng lên các hương hồn để thể hiện sự ngưỡng vọng. Gạo sống là cốt lõi của sự sống, không có gạo, con người khó phát triển được như bây giờ. Mặt khác, khi làm các lễ trừ tà, cúng muối và gạo sống còn để trừ ma quỷ. Người xưa cho rằng, ma quỷ không ăn gạo chín mà dùng gạo sống.

Vì sao người Việt thường cúng muối trắng, gạo sống? - Ảnh 4
Nếu ngày Tết thường cúng gạo đã nấu thành cơm, một số dịp đặc biệt, người ta lại cúng gạo sống.

Thực tế, những điều trên chỉ xuất phát từ đức tin của dân gian. Tuy nhiên, các cụ vẫn cho rằng “có thờ có thiêng, có kiêng có lành". Tới nay, nhiều nơi vẫn cúng lễ bằng muối trắng và gạo sống.