Tự chủ đại học nhiều hiệu trưởng 'không muốn chia sẻ quyền lực'

Khi chuyển sang tự chủ đại học, nhiều hiệu trưởng vẫn không muốn chia sẻ quyền lực với Hội đồng trường. Vẫn muốn quyền của mình là to nhất.

Theo Luật giáo dục ĐH được ban hành ngày 1/7/2019, tổ chức bộ máy của trường ĐH phải có hội đồng trường với những quyền lực tương đương hiệu trưởng. Theo đó hội đồng trường sẽ có nhiệm vụ tổ chức quản trị trường, quy chế tài chính, quyết định định hướng phát triển trường… còn hiệu trưởng sẽ thực hiện những quyết định của hội đồng trường và những chức năng, nhiệm vụ theo quy định của pháp luật .

Như vậy có thể thấy hội đồng trường trong các trường đại học có vai trò vô cùng quan trọng. “Thế nhưng, hiện nay ở các trường, hội đồng trường lại chẳng có quyền lực gì, có để đối phó”- GS Trần Đức Viên ý kiến.

Tự chủ đại học nhiều hiệu trưởng không muốn chia sẻ quyền lực - Ảnh 1
Ông Trần Đức Viên chia sẻ thực trạng tự chủ đại học

Vừa qua, ngày 27/11 tại Hà Nội đã diễn ra buổi hội thảo về “Tự chủ đại học – từ chính sách đến thực tiễn", ông Viên cho biết, “Ở nước ta hiện nay có 175 trường đại học công lập, tuy nhiên chỉ mới có hơn 50 trường thành lập hội đồng trường tính đến ngày 30/10”. Bộ GD – ĐT yêu cầu đến hết năm 2020, tất cả các trường đại học công lập ở nước ta đều phải có hội đồng trường.

GS.TS. Nguyễn Thị Lan Nguyên giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam cho biết, khi thí điểm tự chủ ở 23 trường đại học, nhiều hiệu trưởng vẫn chưa kịp thích ứng về mọi mặt để chia sẻ quyền lực với hội đồng trường, dẫn đến các trường vẫn không thoát khỏi cơ chế chủ quản.

Khi được yêu cầu thành lập hội đồng trường, các hiệu trưởng sẽ ưu tiên cho những người cùng “phía” với mình để chia sẻ quyền lực. “Vậy nên, chủ tịch hội đồng trường thường là anh trưởng phòng, cũng có thể là chị chủ tịch công đoàn, cùng lắm là một phó hiệu trưởng được đôn lên nhận nhiệm vụ mới“, ông Viên chia sẻ.

Ông Viên nhận định, ở Việt Nam quyền hiệu trường là “to nhất” so với các nước trên thế giới, quyền hành này không hề bị thay đổi cho dù trường chưa hay đã tự chủ. BGH nhà trường sẽ quyết định hết mọi việc lớn nhỏ trong trường.

Một nguyên nhân khác khiến nhiều ĐH chưa muốn thành lập hội đồng trường đó là việc minh bạch hóa các thông tin. Để khắc phục trình trạng này, thì việc thành lập hội đồng trường là việc vô cùng cần thiết. Tổ chức này sẽ giám sát các hoạt động của hiệu trưởng cũng như các kiểm toán, tài chính và các hoạt động khác tại trường.

Công khai, minh bạch, hiệu trưởng phải giải trình về các hoạt động của nhà trường với hội đồng trường là những ưu điểm khi các trường tự chủ.

Phát biểu tại hội thảo giáo dục do Uỷ ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội tổ chức ngày 27/11, Phó thủ tướng Vũ Đức Đam nhấn mạnh các trường cần nhận thức đúng về vai trò, vị trí cũng như quyền hạn của hội đồng trường.

Tự chủ đại học nhiều hiệu trưởng không muốn chia sẻ quyền lực - Ảnh 2
Phó thủ tướng Vũ Đức Đam yêu cầu các trường nên thành lập hội đồng trường

Khi trường chuyển sang cơ chế tự chủ, một phần quyền lực của hiệu trưởng sẽ được chuyển cho hội đồng trường. Đây là tổ chức tập thể, từ đó đưa ra tiếng nói chung cũng như ngăn chặn những ý kiến cực đoan trong quá trình tự chủ đại học. Vậy nên việc thành lập hội đồng trường là điều vô cùng cần thiết.

Chủ tịch hội đồng trường sẽ kiêm luôn bí thư đảng ủy là người sẽ làm việc trực tiếp ý kiến về các vấn đề, định hướng lớn trong phát triển của trường; thực hiện việc giám sát.

Hiện nay, các trường chưa nhận thức được tầm quan trọng của việc thành lập hội đồng trường. Các hiệu trưởng không muốn chuyển giao bớt quyền lực cho bất cứ ai. Luật ra đến bây giờ vẫn có đồng chí hỏi hiệu trưởng to hay hội đồng trường to" – Thủ tướng Vũ Đức Đam cho hay.