Tết Đông Chí là gì? Những việc nên làm trong ngày Đông Chí

Tết Đông Chí là một ngày lễ quan trọng của người Hoa và người gốc Hoa trên khắp thế giới. Cùng tìm hiểu về ngày Tết mà người Trung Quốc cực kỳ coi trọng này nhé!

Tết Đông Chí là gì?

Tết Đông Chí hay tiết Đông chí là một trong những thời điểm tổ chức nghi lễ, chiếm vị trí quan trọng trong tín ngưỡng truyền thống Trung Hoa từ nghìn năm qua.

Tết Đông Chí là gì?

Trung Quốc cổ đại chia một năm thành 24 tiết khí, mỗi mốc 15 ngày đánh dấu sự thay đổi của khí hậu và quá trình chuyển mùa. Điều này thể hiện rõ trong hoàng lịch của Trung Hoa và thời điểm tổ chức lễ hội và nghi lễ, bao gồm những sự kiện diễn ra vào ngày Đông chí.

Nguồn gốc Tết Đông Chí của người Hoa

Từ triều đại Thương và Chu đến triều đại Tần (221 TCN – 206 SCN), Đông chí được coi là sự khởi đầu của năm mới và cũng là ngày lành tháng tốt để vua chọn cử hành lễ tế trời.

Vào triều Hán (206 TCN – SCN 220), Đông Chí được gọi là “Đông Tiết” và thịnh hành tập tục tặng quà chúc mừng nhau (gọi là “bái đông”). Đông chí trở thành ngày quốc lễ, được đánh dấu bằng việc các quan và quân tạm dừng công vụ, đóng cửa biên giới và ngưng giao thương. Đối với những người làm việc chăm chỉ và cống hiến không mệt mỏi trong mọi tầng lớp, ngày ngày là ngày nghỉ ngơi hiếm hoi và rất xứng đáng.

Thời Ngụy Tấn, “Đông Chí” được gọi là “Á Tuế”, dân chúng thường tổ chức chúc mừng cha mẹ và các bậc trưởng bối.

Kể từ triều đại nhà Đường và Tống, Đông Chí bắt đầu trở thành ngày cúng thờ tổ tiên. Nhà vua sẽ tổ chức một nghi thức tế lễ lớn để tỏ lòng tôn kính đối với Thiên thượng. Thiên Đàn ở Bắc Kinh được xây dựng khoảng 600 năm trước để phục vụ cho nghi thức này.

Trong “Thanh Gia Lục”, một tài liệu thời nhà Thanh, Đông chí và các nghi lễ diễn ra vào hôm đó chiếm vị trí quan trọng tương đương với nghi lễ mừng năm mới.

Vì sao ngày Đông Chí lại quan trọng?

Tết Đông Chí - 冬至 thường rơi vào khoảng từ ngày 21 đến 23/12 dương lịch. Nó là một trong 24 tiết khí trong năm với:

  • 冬 Đông: nghĩa là mùa đông
  • 至 Chí: nghĩa là cực điểm (đối với vị trí trái đất - mặt trời)

Đông Chí là mốc thời gian đánh dấu ngày ngắn nhất - đêm dài nhất ở Bắc bán cầu, từ ngày này, ngày mới bắt đầu dài ra. Theo lý luận âm dương, đây là dịp tiêu giảm âm - tăng trưởng dương.

Thời xưa, Đông Chí được xem là điểm bắt đầu của 24 tiết khí "Đông Chí Giao Cửu", nó quan trọng chỉ sau Tết Nguyên Đán.

Những món ăn không thể thiếu trong ngày Đông Chí

Bánh Trôi Nước - Thang Viên - 汤圆

Cũng như tết Nguyên Đán, Đoan Ngọ và Trung Thu có các món bánh đặc trưng của mình như bánh tổ, bánh ú, bánh Trung Thu, ngày tết Đông Chí cũng có món ăn đặc trưng của mình, đó chính là món “chè trôi nước”. Đây là món ăn được cho rằng liên quan đến tích truyện người con gái hiếu thảo trong “sự tích chè trôi nước” với ý nghĩa “đoàn viên”.

Bánh trôi nước - món ăn không thể thiếu trong ngày Đông Chí

Rượu Đông Chí - 冬至酒

Rượu Đông Chí lấy từ rượu Thiệu Hưng mà người dân cúng tế cho người khuất mặt, gia tiên trong dịp lễ, sau đó rượu được uống để giúp làm ấm cơ thể trong bữa ăn sum họp, tưởng nhớ những người đã khuất. Rượu Thiệu Hưng được xem là "hoàng tửu" có từ 2500 năm trước, có vị ngọt, mùi nồng và thơm.

Hoành thánh - Sủi cảo - 水饺

Phong tục ăn hoành thánh ngày Đông Chí ít được nhiều người biết đến nhưng có truyền thống rất lâu đời có từ thời nhà Hán, hoành thánh và sủi cảo có hình thù như bao tiền vàng, với màu ấm áp tạo nhiều điều may mắn, món ăn giúp làm ấm cơ thể, bồi bổ thể.

Ngày Đông Chí nên làm gì?

Theo truyền thống, lễ hội Đông Chí được xem là khoảng thời gian dành cho gia đình để sum họp với nhau. Một trong các hoạt động quan trọng trong thời gian này các thành viên gia đình tụ họp lại, cùng nhau làm và ăn chè trôi nước.

Đây là món ăn được làm từ những viên bột nếp được nhào nặn, vo tròn và nấu chín ăn với nước đường tượng trưng cho sự đoàn viên, hợp nhất nên Tiết Đông Chí còn có tên gọi là Tết Đoàn Viên.

Mỗi thành viên trong gia đình sẽ nhận được ít nhất một viên trôi nước lớn và thêm một số viên nho nhỏ. Theo truyền thống cổ xưa, người ta còn thường dùng các viên trôi nước dính chúng lên trước cánh cửa hoặc trên cửa sổ và bàn ghế để cầu chúc cho mọi điềm may mắn, hạnh phúc sẽ đến với gia đình.

Tại thành phố Hồ Chí Minh của Việt Nam - nơi sinh sống của nhiều người Hoa hoặc gốc Hoa, tiết Đông Chí cũng là một ngày “Tết” rất quan trọng trong năm, thậm chí những người dân gốc Hoa còn quan niệm nó quan trọng hơn cả Tết âm lịch hàng năm.

Vào ngày này, người Hoa thường tổ chức cúng tế Tổ tiên, ông bà, và đặc biệt, món ăn không thể thiếu được trong ngày này vẫn là món chè trôi nước truyền thống, tượng trưng cho sự đoàn viên, sum họp gia đình.

Sau khi đọc bài viết này, Webtintuc tin rằng bạn đã thu thập được nhiều thông tin cần thiết về ngày Tết Đông Chí. Có thể bạn không phải là người gốc Hoa nhưng tìm hiểu về ngày Tết thú vị này cũng không hề vô ích. Bạn sẽ có thêm nhiều kiến thức bổ ích để chia sẻ với bạn bè, người thân, đúng không nào?