Tam Tòa Thánh Mẫu là ai? Ý nghĩa việc thờ phụng ba vị Mẫu

Tam Tòa Thánh Mẫu là các vị Mẫu cực kỳ nổi tiếng và linh thiêng ở Việt Nam. Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu về ba vị Mẫu đại diện cho đạo Mẫu ở nước ta nhé!

Tam Tòa Thánh Mẫu là những vị nào?

Tam Tòa Thánh Mẫu gồm có ba vị thánh mẫu: Đệ Nhất Thượng Thiên, Đệ Nhị Thượng Ngàn, Đệ Tam Thoải Phủ. Cụ thể như sau:

  • Mẫu Thượng Thiên (còn gọi là Mẫu Đệ Nhất) cai quản miền trời. Mẫu Thượng Thiên trong quan niệm của dân gian về Tứ Pháp gồm có: Pháp vân, Pháp Vũ, Pháp Điện, Pháp Lôi, đó là 4 vị nữ thần tạo ra mây, mưa, sấm, chớp liên quan tới văn hóa nông nghiệp lúa nước. Đền thờ Mẫu thượng thiên có ở khắp mọi nơi nhưng các nơi chính vẫn là những nới Mẫu giáng trần hoặc hiển linh lưu dấu thánh tích. Ngày hội chính của Mẫu là ngày 3/3 âm lịch
  • Mẫu Đệ Nhị (còn gọi là Mẫu Thượng Ngàn) cai quản miền rừng núi. Mẫu Thượng Ngàn gắn bó với con người cùng cỏ, cây, chim, thú. Đền thờ Mẫu Thượng Ngàn có ở nhiều nơi, nhưng có hai nơi thờ phụng chính là Suối Mỡ (Bắc Giang) và Bắc Lệ (Lạng Sơn). Đền thờ Mẫu Thượng Ngàn có ở khắp mọi vùng, nơi nào có rừng núi thì đều có đền Mẫu Thượng Ngàn. Ngày hội chính của mẫu thượng ngàn là ngày 20/9 âm lịch.
  • Mẫu Thoải (còn gọi là Mẫu Đệ Tam, Mẫu Thủy) cai quản miền sông nước. Mẫu Thoải gắn với đời sống thủy sinh của dân tộc Việt từ xa xưa, liên quan trực tiếp tới Thủy Tổ dân tộc Việt trong buổi đầu dựng nước. Đền thờ Mẫu Thoải có khá nhiều nhưng hầu hết đều do lòng thành kính của nhân dân hoặc do nơi cửa sông cửa biển chứ hầu như không có dấu tích của Mẫu vì Mẫu không giáng trần. Ngày hội chính của Mẫu Thoải là ngày 10/6 âm lịch, thường được tổ chức long trọng nhất là ở Đền Mẫu Thác Hàn Sơn.

Ngoài nguồn gốc như trên, người ta còn có cách giải thích khác rằng Tam Tòa Thánh Mẫu thực chất chỉ là ba lần hiện thân của Mẫu Liễu Hạnh khi giáng trần hay nói cách khác, Mẫu Liễu đã hóa thân vào cả ba Thiên là Thượng Thiên, Thượng Ngàn và Thoải Phủ.

Tam Tòa Thánh Mẫu được thờ ở đâu?

Tam Tòa Thánh Mẫu thường được thờ ở các đền, điện, phủ. Ba vị Thánh Mẫu thường được thờ ngang hàng nhau: Mẫu Thượng Thiên mặc áo màu đỏ tọa ở chính giữa, bên phải là Mẫu Thoải mặc áo màu trắng và bên trái là Mẫu Thượng Ngàn.

Tam Tòa Thánh Mẫu được thờ ở đâu?

Ý nghĩa việc thờ phụng Tam Tòa Thánh Mẫu là gì?

Việc thờ tượng Tam Tòa Thánh Mẫu có ý nghĩa rất quan trọng, sâu sắc không chỉ trong tâm thức của người Việt mà còn trong văn hóa tâm linh của Việt Nam.

Trước hết là thể hiện tinh thần uống nước nhớ nguồn của dân tộc. Nhờ công ơn của những vị thần cai quản tự nhiên mà được mưa thuận gió hòa để con người an tâm chăm lo sản xuất, trồng trọt phục vụ cuộc sống.

Trong quan niệm của nhiều người, việc thờ Mẫu Thượng Thiên nói chung và tượng Tam Tòa Thánh Mẫu nói chung còn cầu mong mưa thuận gió hòa, thuận buồm xuôi gió cho người làm nông nghiệp, thủy ngư, đi rừng,... nên được người dân rất tôn kính, thờ phụng cẩn thận.

Các đền thờ Tam Tòa Thánh Mẫu nổi tiếng nhất

Mẫu Thượng Thiên

  • Phủ Dầy (Kim Thái, Vụ Bản, Nam Định)
  • Phủ Tây Hồ (Đặng Thai Mai, Quảng An, Tây Hồ, Hà Nội)
  • Đền Rồng (Hà Long, Hà Trung, Thanh Hóa)
  • Đền Đồi Ngang (Phú Long, Nho Quan, Ninh Bình)
Phủ Dầy - một trong những nơi thờ Mẫu nổi tiếng và linh thiêng nhất

Mẫu Thượng Ngàn

  • Đền Suối Mỡ (Nghĩa Phương, Lục Nam, Bắc Giang)
  • Đền Công Đồng Bắc Lệ (Bắc Lệ, Hữu Lũng, Lạng Sơn)

Mẫu Thoải

  • Đền Nước (Hà Long, Hà Trung, Thanh Hóa)
  • Đền Mẫu Hàn Sơn (Hà Sơn, Hà Trung, Thanh Hóa.

Văn thỉnh Tam Tòa Thánh Mẫu

Tiệc mở thung dung Tiết ngày lành Tiệc mở thung dung Tam toà tiên thánh, công đồng mẫu giáng đàn duyên. Đệ nhất thiên tiên cung thỉnh mời Mẫu Đệ nhất Thiên Tiên Thanh Vân công chúa, thượng tiên mẫu giáng trần. Đô hương xạ nhiệt Pháp giới mông huân. Chư Phật hải hội tất giáo văn, tuỳ xứ kiết tường vân. Thành ý phương ân, Chư Phật hiện toàn thân. Nam mô Hương Vân Cái Bồ Tát Maha Tát (3 lần) Xe loan thánh giá hồi cung… Nhan sắc khác thương hình dong nhan sắc khác thường Giá danh đòi một, khuê hương khôn thì. A di đà phật chiêm màn, hải ngạt, lô nhiệt, minh hương, da dô tử bộ, lưỡng vô hương hoả. Tử thắp thanh hương, trí tâm kim cương. Nhất chú tiến thập phương. Nam mô tây phương cực lạc, thế giới đại từ đại bi, a di đà phật. (3 lần) Xe loan thánh giá hồi cung… Đệ tam thánh tiên cung thỉnh mời Mẫu đệ tam thánh tiên Xích lân thần nữ, Mẫu ngự đền thoải cung A di đà phật, giới hương đình hương dữ tuệ hương, giải thoát chi kinh hương, Quang minh vấn đài tiến pháp giới cúng dàng thập phương vô lượng phật . Nam mô tây phương cực lạc thế giới đại từ đại bi, a di đà phật. (3 lần) Xe loan thánh giá hồi cung…
 

Trên đây là những thông tin về Tam Tòa Thánh Mẫu mà chúng tôi tổng hợp được! Hy vọng rằng những kiến thức này sẽ giúp ích nhiều cho bạn trong cuộc sống! Tết Nguyên Đán sắp đến, nếu bạn có nhu cầu tìm hiểu các bài văn khấn liên quan đến Tết thì hãy vào Webtintuc để tham khảo và sử dụng nhé!