Nga duyệt vắcxin ngừa COVID-19, 20 nước mua 1 tỉ liều, WHO: 'Cần đánh giá thêm'

shine shine - 11/08/2020

Dù Nga tuyên bố phê duyệt vắc xin COVID-19 đầu tiên trên thế giới, hiệu quả và quá trình xét nghiệm loại vắc xin này vẫn khiến các chuyên gia lo ngại. Tổ chức Y tế thế giới cho biết cần đánh giá dữ liệu của Nga trước khi chấp nhận vắc xin này.

Nga duyệt vắcxin ngừa COVID-19, 20 nước mua 1 tỉ liều, WHO: Cần đánh giá thêm - Ảnh 1
Một nhà khoa học làm việc trong phòng nghiên cứu vắc xin COVID-19 tại Matxcơva, Nga, ngày 6-8 - Ảnh: REUTERS

Sau khi tuyên bố phê duyệt loại vắc xin COVID-19 đầu tiên, Nga cho biết sẽ bắt đầu sản xuất vắc xin này kể từ tháng 9-2020. Khoảng 20 quốc gia đã đặt trước 1 tỉ liều vắc xin.

Ông Kirill Dmitriyev, lãnh đạo Quỹ đầu tư trực tiếp Nga, cho biết khi phối hợp với các đối tác nước ngoài, Nga có thể sản xuất đến 500 triệu liều vắc xin mỗi năm tại 5 quốc gia.

Loại vắc xin mới do Trung tâm Nghiên cứu quốc gia về dịch tễ và vi sinh vật học Gamaleya của Nga phát triển sẽ có tên chính thức trên thị trường quốc tế là Sputnik V, đặt theo tên vệ tinh đầu tiên trên thế giới Sputnik 1 được phóng lên vũ trụ năm 1957 dưới thời Liên Xô.

Phê duyệt trước giai đoạn 3

Hãng tin AFP ngày 11-8 dẫn lời ông Dmitriyev cho biết dự án vắc xin sẽ bước vào giai đoạn 3 từ ngày 12-8 và quá trình sản xuất công nghiệp dự kiến khởi động từ tháng 9-2020. Các thử nghiệm lâm sàng tại Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất, Philippines cũng sẽ sớm bắt đầu.

Giai đoạn 3 là giai đoạn thử nghiệm quy mô lớn với sự tham gia của hàng ngàn người để theo dõi hiệu quả của vắc xin. Đây thường là giai đoạn quan trọng để xem xét phê duyệt một loại vắc xin.

Ngay sau tuyên bố của Nga, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) thông báo đang thảo luận với cơ quan y tế Nga về quá trình thẩm định loại vắc xin này.

"Chúng tôi đang tiếp xúc chặt chẽ với các cơ quan y tế Nga và thảo luận để WHO thẩm định vắc xin. Việc thẩm định bất kỳ loại vắcxin nào cần bao gồm xem xét nghiêm ngặt và đánh giá tất cả các dữ liệu an toàn và tính hiệu quả cần thiết", người phát ngôn Tarik Jasarevic của WHO cho biết.

Theo danh sách thống kê của WHO, tính đến 31-7, có khoảng 165 loại vắc xin đang được phát triển trên thế giới. Trong số này, 139 loại vẫn đang được đánh giá tiền lâm sàng, trong khi 26 loại đang được thử nghiệm trên người ở nhiều giai đoạn. Chỉ có 6 loại đang ở giai đoạn 3. Sản phẩm của Gamaleya trong ở giai đoạn thử nghiệm thứ nhất.

Dù Nga chưa công bố dữ liệu khoa học về quá trình thử nghiệm, Tổng thống Nga Vladimir Putin vẫn đứng ra đảm bảo cho vắc xin Sputnik V.

"Tôi biết vắc xin hoạt động khá hiệu quả, tạo ra được miễn dịch mạnh, và xin lặp lại, nó đã vượt qua mọi khâu kiểm định cần thiết", ông Putin khẳng định. Tổng thống Nga cho biết con gái ông đã được tiêm vắc xin mới và cảm thấy khỏe.

Nga duyệt vắcxin ngừa COVID-19, 20 nước mua 1 tỉ liều, WHO: Cần đánh giá thêm - Ảnh 2
Tổng thống Nga Vladimir Putin khẳng định vắc xin của nước này hiệu quả - Ảnh: REUTERS

Lo ngại

Tuy nhiên, việc Nga phê duyệt vắc xin trước khi hoàn thành giai đoạn thử nghiệm cuối khiến giới khoa học lo ngại về tính an toàn của nó.

Theo Reuters, Hiệp hội các tổ chức thử nghiệm lâm sàng (ACTO) đặt tại Maxcơva trong tuần này đã kêu gọi Bộ Y tế Nga hoãn phê duyệt cho đến khi thử nghiệm giai đoạn 3 thành công.

"Đây là giai đoạn thu thập các bằng chứng chính về tính hiệu quả của vắc xin, cũng như các phản ứng ngược có thể xuất hiện trên các nhóm bệnh nhân nhất định: người có hệ miễn dịch yếu, người có các bệnh đi kèm…", tổ chức này cảnh báo.

"Việc bán thứ mà (trung tâm) Gamaleya thử nghiệm trên 72 tình nguyện viên trong các giai đoạn 1-2 như là một sản phẩm hoàn thiện là không nghiêm túc chút nào", giám đốc ACTO Svetlana Zavidova nói.

Tính an toàn cũng là điều mà nhiều chuyên gia quốc tế lo ngại, đặc biệt khi có rất ít thông tin về vắc xin mới của Nga. WHO khi hối thúc Matxcơva tuân thủ các giai đoạn phát triển vắc xin an toàn vào tuần trước cũng cho biết không được thông báo từ Nga về việc tung ra bất cứ loại vắc xin nào.

Theo AFP, vắc xin mới của Nga sử dụng một loại virus khác được điều chỉnh để mang các gen mã hóa phản ứng miễn dịch mà tế bào cần để chống virus corona chủng mới. Đây là công nghệ tương tự các loại vắc xin đang được CanSino của Trung Quốc, hay AstraZeneca và Đại học Oxford của Anh phát triển.

Theo ông Thomas Bollyky, giám đốc chương trình y tế toàn cầu của tổ chức Hội đồng quan hệ đối ngoại (CFR), vắc xin không được thử nghiệm đầy đủ có thể gây nhiều tai hại, từ ảnh hưởng tiêu cực lên sức khỏe cho đến tạo cảm giác an toàn giả, hay ngược lại làm mất niềm tin vào vắc xin. Việc cung cấp vắc xin không an toàn cho các nhân viên y tế trên tiền tuyến chống dịch sẽ còn gây hại khủng khiếp hơn.

"Sẽ ra sao nếu vắc xin giết chết họ hoặc khiến họ bị bệnh?", chuyên gia Lawrence Gostin của Đại học Georgetown, Mỹ, cảnh báo.

"Sẽ có nhiều người trên thế giới không quan tâm đến đạo đức mà chỉ muốn vắc xin", ông Gostin lo ngại.

Nga duyệt vắcxin ngừa COVID-19, 20 nước mua 1 tỉ liều, WHO: Cần đánh giá thêm - Ảnh 3
Một người tình nguyện thử nghiệm vắc xin của Trung Quốc tại Brazil ngày 8-8 - Ảnh: REUTERS

Link nguồn: https://tuoitre.vn/nga-duyet-vacxin-ngua-covid-19-20-nuoc-mua-1-ti-lieu-who-can-danh-gia-them-20200811201225885.htm