Đầu tháng 3-2009, hơn 200 công nhân (CN) tại Công ty Kiều Huy (quận B́nh Tân, TP.HCM) đă ngừng việc để yêu cầu tăng tiền lương và tiền ăn giữa ca. Sau mười ngày ngừng việc, doanh nghiệp và CN mới đi đến thỏa thuận. Chủ doanh nghiệp bức xúc: chỉ cần CN đưa kiến nghị rồi cùng thương lượng th́ mọi việc đă được giải quyết từ sớm. Trường hợp này cơ chế thương lượng đă không được tôn trọng.
Hơn 200 cuộc đ́nh công trên địa bàn TP.HCM năm 2008 cũng diễn ra với kịch bản tương tự: đ́nh công rồi mới đưa kiến nghị. Dù kết quả thương lượng có như thế nào th́ thiệt hại đôi bên là không tránh khỏi.
|
Ông Lê Xuân Thành, phó vụ trưởng Vụ Lao động tiền lương, Bộ LĐ-TB&XH: Số cuộc đ́nh công tại VN ngày càng tăng, trong đó ngành dệt may chiếm tỉ lệ 38,36%, ngành cơ khí 11,56%, da giày 9,63%... Nhiều cuộc đ́nh công không diễn ra theo đúng tŕnh tự pháp luật quy định. Đặc biệt, trong năm 2008 phần lớn các cuộc đ́nh công đều xuất phát từ tranh chấp về lợi ích nên việc giải quyết rất phức tạp, thời gian đ́nh công kéo dài. |
Đây là quy tŕnh ngược. Luật quy định: khi có yêu cầu, CN tập hợp ư kiến yêu cầu hội đồng ḥa giải hoặc ḥa giải viên cơ sở giải quyết. Nếu không thành th́ đưa vụ việc đến hội đồng trọng tài lao động (LĐ). Trường hợp không đồng ư với quyết định của hội đồng trọng tài LĐ th́ yêu cầu ṭa án nhân dân giải quyết hoặc tổ chức đ́nh công.
Nhưng về phía doanh nghiệp, không ít trường hợp cũng chẳng cần đến thương lượng. Ngày 11-3-2009, bức xúc trước việc công ty ép tăng ca, không giải quyết phép năm..., 100 CN Công ty Hiệp Ḥa Thuận (Khu công nghiệp Tân Tạo, TP.HCM) đă ngừng việc. Trong khi đó, CN cần tăng ca để có thêm thu nhập, doanh nghiệp cần sản xuất hàng hóa nhanh, hai bên chỉ cần thỏa thuận với nhau về giờ giấc tăng ca th́ việc đ́nh công đă không xảy ra. Đồng thời vừa qua hàng loạt doanh nghiệp đóng cửa, thu hẹp sản xuất, cắt giảm CN đă làm dấy lên những tranh chấp LĐ gay gắt. Nguyên nhân do doanh nghiệp cứ áp đặt ư kiến của ḿnh, hết hàng th́ cắt LĐ, trong khi các chế độ liên quan không giải quyết rốt ráo.
Một cơ quan thương lượng chuyên nghiệp?
Tại hội thảo “Xây dựng mối quan hệ hợp tác giữa người sử dụng LĐ và người LĐ” do Bộ LĐ-TB&XH tổ chức ngày 19-3, ông Sakai Sumio, đại diện Cơ quan Nghiên cứu chính sách lao động và đào tạo Nhật Bản, nhận định: để tránh tranh chấp LĐ th́ các vấn đề giữa người LĐ và người sử dụng LĐ phải được giải quyết trên cơ sở trao đổi, thương lượng. Chuyên gia này chứng minh: một trong những chính sách đóng góp cho sự ổn định quan hệ LĐ của Nhật Bản chính là “chế độ ḥa giải LĐ”. Doanh nghiệp luôn định kỳ trao đổi thông tin, thương lượng tập thể về những vấn đề lợi ích của đôi bên.
Vừa qua, Bộ LĐ-TB&XH đă thành lập Trung tâm Hỗ trợ quan hệ LĐ. Ông Nguyễn Mạnh Cường, vụ trưởng - phụ trách quan hệ LĐ, được cử làm giám đốc. Trung tâm đóng vai tṛ trung gian hỗ trợ, giúp đỡ người LĐ và doanh nghiệp tiến hành thương lượng các vấn đề liên quan trong quan hệ LĐ. Đây là cơ quan độc lập, không có chức năng quản lư nhà nước để bảo đảm tính trung gian, kết nối hai bên.
Hoạt động của trung tâm bao gồm: tiếp cận các bên giải thích, thuyết phục tham gia đối thoại. Sau đó sẽ giúp về các kỹ năng đối thoại, đàm phán, soạn thảo nội dung đàm phán; tham gia quá tŕnh đàm phán với tư cách là bên thứ ba làm trung gian. Cuối cùng, trung tâm sẽ đứng ra làm chứng cho các thỏa thuận đă đạt được và hỗ trợ các bên theo dơi việc thực hiện các thỏa thuận đó.
Theo HOÀNG ANH - Tuổi Trẻ |
